Tag Archives: teledu

Pimpio Hanes y We Gymraeg ar Heno

Heddiw, sale aeth y nifer o gofnodion ar y llinell amser dros y 100.

Cofnod am fideo YouTube Genod Droog yn cyrraedd dros 50,000 o wyliadau oedd y 100fed. Dyma’r fideo i chi:

 

Diolch i bawb sydd wedi cyfrannu’n uniongyrchol i’r llinell, neu sydd wedi rhoi gwybodaeth drwy ebost, FB, Twitter a Hacio’r Iaith. Dwi’n eithaf balch bod cymaint yno a dweud y gwir, ond dwi’n sylweddoli o weld beth sydd yna, cymaint sydd hefyd ar goll.

Pa faesydd ddylai gael sylw yn yr wythnos olaf?

Beth am wefannau a phrosiectau gwe’r sector gyhoeddus a’r sector wirfoddol?

Mae ambell un yno am Y Cynulliad ond prin yw’r rhai mwy lleol neu arbenigol. Mae ‘na lawer stori fan honno hefyd.

Beth am wefannau rhaglenni teledu penodol S4C?

Beth yw’r gwefannau sydd wedi bod yn rhai arloesol, arywddocaol neu lot o hwyl i’w defnyddio?

Beth am wefannau i ddysgwyr Cymraeg?

Beth arall?

Cynrychioli cyfnod maes-e, contagion
yo!

(Diolch i archifdu am y recordiad!)

Newydd ar y llinell amser: Mehefin 1995 – Y Rhyngrwyd ar Raglen Uned 5

firefoxMae’n rhaid nodi bod gwaith trwyadl a gwych iawn wedi cael ei wneud eisoes ar hanes cynnar y Gymraeg ar y we ac ar y rhyngrwyd. Yn bennaf oll mae erthygl gan Rhys James Jones ‘Cilfachau electronig: geni’r Gymraeg ar-lein. 1989-1996’ sydd wedi ei gyhoeddi yn Cyfrwng: Cyfnodolyn Cyfryngau Cymru, clinic 7 (2010).

Mae erthygl Rhys yn mynd i lawer o fanylder gyda enghreifftiau gwych gan osod y safon ar gyfer haneswyr eraill y Gymraeg ar-lein. Mi fuaswn i’n argymell i unrhyw un sydd â diddordeb yn y pwnc i gael gafael ar gopi.

Mae erthgyl Rhys hefyd yn gosod her i haneswyr y cyfnod cyfoes:

“[…] mae yna stori i’w hadrodd am dwf cynnar y We yng Nghymru, malady a’r ffyrdd y gwnaeth y cynnydd yn y niferoedd ar-lein ddechrau effeithio ar sefydliadau a diwylliant y wlad a’i hiaith. Hyd eithaf gwybodaeth yr awdur hwnm nid yw’r stori honno wedi ei hadrodd eto. Dyma her, felly, i haneswyr y cyfnod cyfoes yng NGhymru i gofnodi twf y We Gymrae, ac olrhain sut yr achosodd polisi llywodraethol a brwdfrydedd defnyddwyr cyffredin iddi dyfu i fod yn rhan o fywyd bob dydd y gymuned Gymraeg.”

Jones (2010:37)

 

Efalli bod hwn yn ffordd i chi ymateb i’r her hwnnw.

Mae erthygl Rhys hefyd yn cyfeirio at erthygl ‘Connecting Wales: the internet and national identity‘, gan Hugh Mackay a Tony Powell yn B.D. Loader (Gol.), Cyberspace Divide: Equality, Agency and Policy in the Information Society (Llundain, 1998); yn ogystal ag erthgyl Grahame Davies ‘Dechreuadau: Y Gymraeg a’r Cyfryngau Newydd’ yn Cyfrwng: Cyfnodolyn Cyfryngau Cymru, 1 (2004) sydd yn sôn am ddechrau gwefan BBC Cymru Wales. Mae Dafydd Tomos yn ogystal wedi dechrau casglu darnau o hanes cynnar defnydd y Gymraeg ar Rhwyd.org.

Dyw hwn ddim am fod yn hanes academaidd, ond yn fwy o hanes torfol fydd yn cael ei liwio gan atgofion pobol o gyfnod y buon nhw’n defnyddio’r technolegau hyn. Ni fydd cyfeirnodau na thystiolaeth yn aml, ac efallai bydd dyddiadau ac ati’n anghywir, ond mi fydd gobeithio yn ffordd hwyl yn y pen draw o gyflwyno a dargnafod pethau newydd am ddefnydd y Gymraeg ar y we a gosod sail i eraill balu’n ddyfnach.

Cymraeg ar y we

Y Rhyngrwyd ar Raglen Uned 5

Ymddangosiad cyntaf y We Gymraeg ar raglen blant Uned 5, medicine
S4C gyda Nia Elin a Keith Morris. 20 Mehefin 1995.

Cofnod gan nici_b

(Fideo ar gyfrif YouTube dafyddt)